Alfa Beta of Gamma

Gisteravond zag ik zomergasten op televisie met Ionica Smeets. Ik vond het mooi zoals zij het verschil liet zien tussen de klassieke Beta studie en de Alfa studie. Hiermee zette ze me aan het denken wat weer geleid heeft tot dit Blog.

Even ter inleiding voor diegene die niet op de hoogte is van de indeling Alfa Beta en Gamma, Alfa studies zijn de talenstudies geschiedenis studies en andere studies naar zaken die de menselijke geest voortgebracht heeft. Beta studies zijn de wiskunde, natuurkunde en scheikunde studies (ook wel exacte wetenschappen genoemd) en de Gamma studies zijn de sociale vakken zoals sociologie en psychologie, maar ook economie en politicologie.

Ze gaf aan dat de maatschappelijke waardering van kennis van de Alfa kant gemiddeld genomen veel hoger is dan die van de Beta studies. Het is not-done om niet te weten wie Shakespeare is, maar het is heel geaccepteerd om niet te weten wat de tweede wet van Newton is. Ook wordt wiskunde en techniek vaak geassocieerd met moeilijk en ongrijpbaar en de andere kant als eenvoudig te leren (als je er maar genoeg tijd aan besteedt).

Kortom een groot aantal aannames en (voor)oordelen over de verschillende vakgebieden die volgens mij helemaal niet zo verschillend zijn. Het grootste verschil zit volgens mij in het gegeven dat de beta studies vaak taal te kort komen om eenvoudig uit te leggen. Veel is vastgelegd in basisprincipes die op zich eenvoudig uit te leggen zijn maar die, als je de diepte in duikt een eigen taalgebied hebben. Een taalgebied dat voor buitenstaanders al snel overkomt als ingewikkeld en complex.

Voor mij zijn alle wetenschappen talen. Als je de taal beheerst, kan je zeggen wat je wilt en begrijpen wat er gezegd wordt. Als je de taal niet beheerst, heb je een derde nodig om te vertalen wat er bedoeld wordt. In dat geval ben je overgeleverd aan de interpretatie van de vertaler. Hierbij wordt een gedicht vanuit het Arabisch nooit zo mooi als het in de oorspronkelijke taal is, wanneer je het naar het Nederlands vertaalt. Gewoon omdat woorden vaak meerdere betekenissen kunnen hebben. Evenzo is een wiskundig probleem het mooist als je de formules zelf kan lezen en doorzien.

Het is dus niet noodzakelijk om de details van de talen te kennen om te kunnen begrijpen wat er bedoeld wordt, maar het geeft openingen tot meer inzicht als je de details wel kent. Hier kom je op de grens van de generalist en de specialist. De generalist snapt wat er bedoeld wordt, maar weet niet alles en de specialist is altijd onderweg om alles te snappen en te doorgronden. Ik wou zeggen de specialist snapt alles, maar dat zou te kort door de bocht zijn. Er valt altijd weer meer te leren en te snappen. Hoe meer je weet, hoe beter je beseft dat je heel weinig weet.

Het mooiste zou het zijn, als iedereen alle talen snapt. Helaas is dat niet zo en moet degene die zich wil uitdrukken zijn of haar verhaal begrijpbaar maken voor zijn of haar publiek. Hier zie ik het vaak fout gaan. Mensen zijn namelijk vooral geïnteresseerd in hun eigen vakgebied en in verhalen. Vrijwel iedereen is geboeid door verhalen, en laat dat nu net het domein van de Alfa’s zijn. Het aantal wiskundige verhalen valt wat tegen. De meeste Beta’s verzuimen om hun vakgebied te vertalen in verhalen. Hierdoor lijkt het voor velen een oninteressant gebied, maar als je de vertaalslag naar verhalen maakt, gaat het ineens leven.

De muzikant die een prachtig stuk gemaakt heeft, kan dat stuk laten voelen door het uit te voeren. De luisteraar kan het mooi of lelijk vinden. Een leek op het gebied van muziek, snapt er niets van als de muzikant alleen de bladmuziek laat zien. Maar als er een verhaal bij komt (eventueel ondersteund door een videoclip) dan gaat het stuk leven.

Binnen het bedrijfsleven hebben we de afgelopen jaren een tendens gezien van de-jargonisering. De roep om eenvoudige uitleg en de invoering van de bullshitbingo, heeft er toe geleidt dat het niet meer chique is om vaktaal te gebruiken buiten de specialisten kamer.  Die uitdaging mag nu door naar de beta-wetenschap. Ook hier mag de toegankelijkheid vergroot worden door eenvoudigere uitleg. Weg met de formules, tenzij je alleen te maken hebt met specialisten. Gelukkig zijn er een aantal hoogleraren, zoals Robbert Dijkgraaf die dit begrijpen. Zij hebben verhalen gemaakt rondom de kennisthema’s en ineens is het niet zo ingewikkeld meer.

Gun je deze tip ook aan anderen? Deel hem dan alsjeblieft. Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Pin on Pinterest
Pinterest

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *