Je zal maar een gave hebben

Ik wil weten hoe mensen leren. Waarom ik dat wil weten? Geen idee waarschijnlijk omdat leren en ontwikkelen mijn vak is. Maar het kan ook anders zijn. Wellicht omdat ik nooit begrepen heb dat het leren op een bepaalde manier moest die niet bij mij paste. Jarenlang heb ik gedacht dat ik zelf gek was. Daarna dacht ik dat de wereld om mij heen gek was. En nu, daar wordt je dan zesenveertig voor, heb ik ontdekt dat er gewoon meerdere manieren van denken en ontwikkelen zijn.

Weet je wat ik zo frustrerend vind. De kennis hierover was al in 1979 bekend, toen was ik negen jaar. En al die tijd vanaf 1979 tot nu was ik me niet bewust van die kennis. Wellicht heeft iemand me het wel eens verteld. Een leraar op de hogeschool waar ik technische bedrijfskunde studeerde nam me mee in de wereld van het creatieve denken. Bijna niemand snapte die leraar, maar hij was mijn held. Met de kennis van 1979 die nu actueel bij mij naar boven komt bedenk ik me dat ik dit graag veel eerder had willen weten. Maar wist ik veel, ik had wel een probleem maar was me er niet van bewust. Misschien daarom dat deze kennis bij mij nu met veel impact binnenkomt. Wellicht dat jij denkt… nou… en…?

Waar heb ik het over. Slimme intelligente mensen met veel potentieel. Ze lopen bij bosjes rond op deze aarde en een groot deel van die mensen komt niet of nauwelijks tot optimaal uitnutten van de mogelijkheden. Ofwel er gaat veel potentieel verloren. Dat potentieel gaat verloren door onbegrip. Onbegrip door de mensen zelf en onbegrip door de omgeving van de mensen met veel potentieel.

Mensen hebben verschillende vormen van potentieel (intelligentie) wat ze kunnen ontwikkelen. (bron: Dabrowski)

  • Psychomotorisch
  • Zintuigelijk (sensitief)
  • Intellectueel
  • Verbeelding
  • Emotioneel

Ze kunnen hierbij ook drie verschillende vormen van gedragingen hebben.

  • Presteer-gedrag
  • Begaafd-gedrag
  • Creëer-gedrag

Bertie Kingore, een Amerikaanse wetenschapper heeft zich vooral gericht op “hoger begaafde” kinderen. Zij heeft op basis van de drie houdingen verschillen in aanpak rondom leren en ontwikkelen weergegeven die volgens mij ook toepasbaar zijn bij een breder publiek.

Prestatiegedrag is gericht op het behalen van een resultaat binnen de gestelde normen. Je ziet de presteer gerichte mensen hard werken om resultaten te halen. Ze vinden het prettig om duidelijke kaders te hebben waarbinnen ze kunnen weten hoe ze kunnen scoren. Consistent en doelgericht gebruik maken van de zekerheden die er zijn. Deze groep scoort vaak erg hoog als het gaat om het aanleren van complexe zaken die gereproduceerd moeten worden. De vraag aan de leraar zal zijn: “leg me exact uit hoe ik het moet doen, en geef me feedback of ik het goed doe”.

Begaafd gedrag is gericht op het begrijpen en verstaan van bredere onderliggende structuren. Weten hoe je een som moet uitrekenen is niet voldoende, je moet snappen waarom je het op deze manier moet doen. Ook het leggen van verbanden is van belang. Deze groep zal zekerheden ter discussie willen stellen om te snappen waarom iets wel of niet werkt. Ze vinden het prettig om een zekere vorm van vrijheid te hebben om conceptueel te denken. Deze groep scoort vaak hoog als er snel nieuwe verbanden ontdekt moeten worden. De vraag aan de leraar zal zijn: “Zouden er ook situaties zijn waarin deze natuurwet niet opgaat? En kan je me uitleg geven welke functie muggen hebben in ons ecosysteem?” Zullen we samen in dialoog gaan om de grenzen te verkennen.

Creatief gedrag is gericht op het construeren van iets wat nog niet eerder bestond. Nieuwe verbanden leggen, verbeeldingskracht gebruiken en vooral zelf ontdekken wat werkt en wat niet. Bij voorkeur worden zelfstandig nieuwe mogelijkheden verkend. Onlogisch klinkende ideeën vormen een bron van inspiratie. Het bedenken van ideeën en mogelijkheden is voor creatief georiënteerde mensen vaak belangrijker dan de praktische uitvoerbaarheid van de ideeën. Deze groep zal zekerheden en vaste patronen snel als belemmering voor de creatieve vrijheid zien. Ze vinden het vaak prettig als er aandacht gegeven wordt aan de schoonheid of inventiviteit van de ideeën. Deze groep scoort vaak laag omdat ze niet eerder begaande wegen opzoeken. Ze maken vaak heel veel fouten omdat ze geen voorbeelden hebben die ze nabootsen maar origineel iets nieuws bedenken. Doordat het nieuw is hebben de producten die ze opleveren vaak veel last van kinderziektes. Deze groep bloeit vaak pas laat op omdat er veel tijd gaat zitten in het leren maken van eigen fouten en het kiezen om de creatieve kracht productief in te zetten vaak wat langer duurt. De vraag aan de leraar zal zijn: “Zie je me…. Kijk eens wat ik bedacht heb…”

Je snapt het waarschijnlijk, ik behoor tot de laatste categorie… Ik denk dat vroegtijdig signaleren van het voorkeursgedrag kan helpen om de kwaliteiten van een ieder nog beter tot zijn recht te laten komen.

 

 

Gun je deze tip ook aan anderen? Deel hem dan alsjeblieft. Share on Facebook
Facebook
Share on LinkedIn
Linkedin
Tweet about this on Twitter
Twitter
Email this to someone
email
Pin on Pinterest
Pinterest

2 comments

  1. […] 80%. Zo maakte ik gisteren een fout toen ik een boeiend blog schreef over een complex onderwerp: “hoe verschillend het leergedrag van mensen is”. Hierbij had ik geen plaatje, met als gevolg dat er niet heel veel op doorgeklikt […]

    • Judith Steegmans schreef:

      Hi Arco, interessante blog! Als creatieveling leer ik idd ook het meest van fouten. Echter… ook door naar anderen te kijken. Hoe doen zij dat? En dan leer ik nog het meest van die collega in mijn allergiezone;-). Laatst een zeer interessant boek gelezen van Dale Carnegie. Hoe je vrienden maakt en mensen benvloedt. Ongelooflijk wat een inzichten. Geschreven in 1936! Maar zeker actueel! Nu zie ik wat ik fout heb gedaan. Dit had ik eerder moeten weten. Zijn volgende boek: stop worrying and get a life staat ook op mijn lijstje;-). O ja… en soms mensen om feedback vragen. Helpt ook op weg naar groei.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *